Praktijk Boek Insolventierecht 3
Ongeoorloofde gedragingen
Actio pauliana, verrekening,
bestuurdersaansprakelijkheid en fraude
In dit deel komen enkele bijzondere (rechts)handelingen aan de
orde die in het algemeen in een kwalijke reuk staan. Wat betreft
fraude behoeft dit geen toelichting. Ook bij de met de term
'actio pauliana' aangeduide benadeling van crediteuren ligt
de ongeoorloofdheid van de gedraging in beginsel voor de hand, zij
het dat daarbij onder meer de vragen rijzen wanneer er sprake is
van benadeling en of de betrokken partijen zich van die benadeling
bewust waren of behoorden te zijn. Van bestuurdersaansprakelijkheid
is sprake indien het faillissement van een rechtspersoon in
belangrijke mate is veroorzaakt door kennelijk onbehoorlijke
taakvervulling door het bestuur. Dat is niet alleen het geval
indien de bestuurder anders heeft gehandeld dan van een redelijk
denkende bestuurder onder dezelfde omstandigheden zou mogen worden
verwacht, maar bijvoorbeeld ook als bepaalde wettelijke
voorschriften niet in acht zijn genomen.
Het onderwerp 'verrekening', tenslotte, is in zoverre
een vreemde eend in de bijt dat de faillissementswet juist een
uitbreiding van de verrekeningsmogelijkheden inhoudt ten opzichten
van de 'gewone' (civielrechtelijke) verrekening. Dat maakt
met name dit leerstuk weerbarstig. Verrekening kan voorafgaand of
zelfs tijdens faillissement nog geoorloofd zijn, en verschaft aldus
de crediteur die zich op verrekening beroept een feitelijke
preferentie boven de andere crediteuren. In dit boek wordt ingegaan
op de omstandigheden waaronder verrekening nog (net) wel geoorloofd
is en wanneer dat niet meer het geval is.