Uitspraak kort geding Brein vs. Ziggo/XS4ALL: geen blokkering The Pirate Bay
Bespreking van het vonnis Brein vs. Ziggo/XS4ALL
van 19 juli 2010
Op 19 juli 2010 wees de Rechtbank Den Haag
vonnis in het kort geding dat Brein
aanhangig had gemaakt tegen Ziggo. Brein eiste dat Ziggo The
Pirate Bay afsluit voor haar abonnees. De kort geding rechter
wijst deze vordering af, met een opmerkelijke redenering en
daarom een mijns inziens onjuiste uitkomst.
Brein voert al jarenlang een strijd tegen The Pirate Bay, dat
sinds 2004 bestaat en de grootste BitTorrent website van de wereld
is. Gebruikers up- en downloaden daar films, boeken, games,
software en muziek, zonder toestemming van de rechthebbenden. Zowel
in Zweden als in Nederland is The Pirate Bay verboden. Maar The
Pirate Bay gaat gewoon door en door steeds te veranderen van
hosting provider lukt het niet om The Pirate Bay uit de lucht te
krijgen. Brein wil niet achter de individuele up- en downloaders
aan, en daarom richt zij haar pijlen op de grootste internet
provider van kabelinternet in Nederland, Ziggo. Bijna 1,5 miljoen
mensen hebben via Ziggo toegang tot internet. XS4ALL heeft zich in
dit kort geding aan de zijde van Ziggo gevoegd.
De wettelijke grondslag voor een gebod aan een internet provider
om bepaalde websites af te sluiten is gebaseerd op artikel 11 van
de
Handhavingsrichtlijn.
De lidstaten dragen er zorg voor dat, wanneer bij
rechterlijke uitspraak inbreuk op een
intellectuele-eigendomsrecht is vastgesteld, de bevoegde
rechterlijke instanties een bevel tot staking van de inbreuk
tegen de inbreukmaker kunnen uitvaardigen. Indien het nationale
recht erin voorziet, wordt bij niet-naleving van een bevel,
indien passend, een dwangsom tot naleving van het verbod
opgelegd. De lidstaten dragen er tevens zorg voor dat de
rechthebbenden om een rechterlijk bevel kunnen verzoeken tegen
tussenpersonen wier diensten door derden worden gebruikt om
inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht te maken,
onverminderd artikel 8, lid 3, van
Richtlijn 2001/29EG.
In de Memorie van Toelichting bij de Nederlandse implementatie
hiervan is opgemerkt:
De rechter zal hierbij moeten afwegen of deze vordering
geëigend is gezien het aandeel of de betrokkenheid van de
tussenpersoon bij de inbreuk en of het met de vordering beoogde
doel en het belang van de rechthebbende opweegt tegen het
nadeel dat of de schade die de vordering de tussenpersoon
eventueel toebrengt. De tussenpersoon dient redelijkerwijs in
staat te zijn aan de vordering te voldoen, zonder daarvoor
onevenredige kosten te moeten maken. Indien de tussenpersoon
zelf geen inbreuk pleegt en het dagvaarden van de inbreukmaker
evenzeer voor de hand ligt en even goed mogelijk is als het
dagvaarden van een tussenpersoon, dan zal de vordering tegen de
tussenpersoon afgewezen dienen te worden. De vordering tegen de
tussenpersoon zal een zelfstandig doel moeten dienen dat niet
op enige andere wijze te realiseren is via de inbreukmaker
zelf.
De kort geding rechter oordeelt dat van het overgrote merendeel
van de abonnees van Ziggo niet is komen vast te staan dat zij zich
schuldig hebben gemaakt aan inbreuk op de auteurs- of naburige
rechten van de bij Brein aangesloten rechthebbenden. En in dit kort
geding wil Brein The Pirate Bay afsluiten voor álle abonnees van
Ziggo. Deze redenering van de rechter is opmerkelijk. Immers, The
Pirate Bay is in Nederland verboden. Dat het uploaden van materiaal
inbreuk op auteursrecht maakt is duidelijk. Over downloaden kun je
nog discussiëren, maar iedereen die downloadt biedt de bestanden
óók simultaan aan ter uploading, aldus het vonnis. Alle gebruikers
van The Pirate Bay maken dus inbreuk op auteursrechten. Dat een
gebod voor Ziggo om The Pirate Bay af te sluiten ook abonnees van
Ziggo raakt die nog nooit van The Pirate Bay gebruik hebben gemaakt
is een waarheid als een koe, maar het is een raar argument om het
gevraagde gebod af te wijzen. Een vergelijking verduidelijkt dit
punt: kinderporno is ook verboden en daar wordt door de internet
providers op gefilterd, en zo'n filter geldt natuurlijk voor
alle abonnees, niet alleen voor abonnees die eerder op een
kinderpornowebsite zijn geweest.
De rechter gaat in zijn vonnis bovendien niet in op de vraag of
Ziggo nadeel ondervindt van het moeten afsluiten van The Pirate
Bay, en of er onevenredige kosten moeten worden gemaakt door Ziggo.
Dat zijn wel relevante aspecten, die hadden moeten worden
meegewogen. Als Ziggo met een eenvoudig filter bepaalde IP-adressen
en websites van The Pirate Bay kan afsluiten en daar geen nadeel of
schade van ondervindt, dan zou dat er toe moeten leiden dat de
vordering van Brein kan worden toegewezen.
Tenslotte oordeelt de rechter dat Brein achter individuele
Ziggo-abonnees aan kan gaan. In een steekproef heeft Brein hun
IP-adressen achterhaald, en Ziggo heeft aangegeven dat zij in
beginsel bereid is de NAW-gegevens van deze abonnees te verstrekken
aan Brein. Een vervolgstap zou nu kunnen zijn dat Brein wel
juridische actie onderneemt tegen individuele klanten van Ziggo.
Maar het is mijns inziens geen 'minder verstrekkende
mogelijkheid om een einde te maken aan de onrechtmatige
situatie' als Brein achter duizenden Ziggo-abonnees aan moet
gaan. En privacy-organisatie
Bits of Freedom prijst Brein juist dat ze
tot nog toe niet achter individuele internetters aangaat. Als
deze uitspraak in stand blijft zou dat wel eens kunnen gaan
veranderen.
Brein heeft direct aangekondigd in hoger beroep te gaan. Deze
principiële zaak zal ongetwijfeld tot in hoogste instantie worden
uitgevochten.
Een vergelijkbare zaak speelt in België, tussen Sabam en
internet provider Scarlet. Die zaak is al wat verder: begin 2010
heeft het Brussels Hof van Beroep prejudiciële vragen gesteld aan
het HvJEU. Het zal wel een jaar of twee duren voordat het Hof van
Justitie daar antwoord op geeft.
Zie ons weblog
www.mediareport.nl voor
meer berichten over deze zaak.