Eerste grensoverschrijdende splitsing in Nederland
Op 1 januari 2010 heeft het Corporate transacties team van
Kennedy Van der Laan de eerste grensoverschrijdende juridische
splitsing ("GOS") van Nederland tot stand gebracht. Het
betrof een juridische splitsing van een Belgische vennootschap
waarbij een bedrijfsonderdeel werd verkregen door een Nederlandse
groepsvennootschap en de resterende activiteiten door een Belgische
groepsvennootschap.
De GOS is een efficiënte grensoverschrijdende transactievorm die
sinds kort in Nederland onder bepaalde voorwaarden gekozen kan
worden. Hieronder zal ik de mogelijkheden beschrijven om de GOS toe
te passen in transacties waarbij Nederlandse vennootschappen zijn
betrokken. Daarnaast zal ik de belangrijkste complicaties van de
GOS toelichten.
Op 15 juli 2008 is de Europese Richtlijn inzake
grensoverschrijdende fusies in het Burgerlijk Wetboek vastgelegd.
Op grond van die wetsbepalingen is het een Nederlandse vennootschap
of coöperatie toegestaan een grensoverschrijdende juridische fusie
("GOF") aan te gaan met een kapitaalvennootschap of
Europese coöperatieve vennootschap onderworpen aan het recht van
een andere EU lidstaat. Een GOF werd voor die datum op grond van de
uitspraak van het Europese Hof van Justitie in 2005 inzake SEVIC al
toelaatbaar geacht.
Uit deze uitspraak, welke lijn wordt bevestigd in de
daaropvolgende uitspraak van het Europese Hof van Justitie in 2008
inzake Cartesio, volgt dat een EU lidstaat van de verkrijgende
vennootschap bij een GOS de overgang onder algemene titel van
goederen van een vennootschap van een andere EU lidstaat volgens
welk recht de GOS is toegestaan, dient toe te laten. Een
Nederlandse vennootschap kan dus partij zijn bij een GOS waarbij
zij goederen verkrijgt van een gesplitste vennootschap van een
andere EU lidstaat als deze andere lidstaat de totstandkoming van
de GOS toestaat. Deze transactie wordt aangeduid als een
inbound GOS. Een outbound GOS waarbij een
Nederlandse vennootschap als splitsende vennootschap partij is bij
een GOS laat het Nederlandse recht echter niet toe; dat zou een
wettelijke regeling in het Burgerlijk Wetboek vergen, waarvan de
Minister van Justitie in 2009 de noodzaak niet zag. Slechts Finland
en Denemarken hebben de GOS wettelijk vastgelegd. Enkele EU
lidstaten waaronder België staan een outbound GOS wel toe
zonder een wettelijke regeling. Met vennootschappen van die EU
lidstaten kan een Nederlandse vennootschap een inbound GOS
aangaan.
Het belangrijkste voordeel van de GOS en de reden om een GOS te
verkiezen boven een activa-passiva transactie is de algemene titel
van overgang van goederen. Bij overgang van een lopend
bedrijfsonderdeel is het gemak van dit automatisme evident. Aan
leveringsverplichtingen hoeft niet te worden voldaan en de overgang
van alle goederen vindt juridisch plaats op eenzelfde moment. De
GOS vereist wel een strikte naleving van toepasselijke procedures
in de EU lidstaten van beide partijen, wat bij gebreke van een
duidelijke wettelijke regeling een nauwkeurige analyse vergt.
Naar huidig Nederlands recht dient de procedure van juridische
splitsing te worden gevolgd en is het bovendien verstandig de
voorschriften die op de GOF van toepassing zijn na te leven.
De Nederlandse splitsingsprocedure en vereiste documentatie en die
van de EU lidstaat van de overige betrokken partijen dienen exact
op elkaar te zijn afgestemd. De procedure start met de deponering
van het gezamenlijke splitsingsvoorstel bij het handelsregister en
de kantooradressen van de splitsingspartijen en komt tot stand na
het passeren van de Nederlandse notariële akte van splitsing met
ingang van de dag na ondertekening daarvan. De Nederlandse
notariële akte van splitsing kan slechts worden getekend nadat de
rechtbank heeft verklaard dat gedurende de verzettermijn van een
maand geen schuldeiser verzet heeft aangetekend en rechtsgeldig
besloten is tot splitsing door de algemene vergadering of het
bestuur. Bovendien dient een advocaat of notaris van de EU lidstaat
van de te splitsen vennootschap in een opinie te hebben bevestigd
dat dat recht een outbound grensoverschrijdende splitsing
toestaat.
Artikel 2:333k van het Burgerlijk Wetboek kan echter de
totstandkoming van een GOS in Nederland mogelijk met vier maanden
vertragen. Deze bepaling verplicht samengevat de partijen bij een
GOF indien een van hen een personeelsvertegenwoordiging kent die
het recht heeft tot voordracht van een bepaald aantal leden van het
bestuur, om met personeelsvertegenwoordigers te onderhandelen over
een medezeggenschapsovereenkomst en instandhouding van
medezeggenschapsrechten na de totstandkoming van de GOS. Bij
toepasselijkheid van die bepaling dient de uitonderhandelde
medezeggenschapsovereenkomst in de statuten van de Nederlandse
vennootschap te worden opgenomen. Daarnaast dient indien een
ondernemingsraad is ingesteld op grond van artikel 25 van de Wet op
de Ondernemingsraden tijdig advies te worden gevraagd.
Bij interne reorganisaties kan de op grond van artikel 2:334aa
Burgerlijk Wetboek vereiste accountantsverklaring en -verslag
veelal achterwege blijven, indien de aandeelhouders van de bij de
GOS betrokken partijen hiermee instemmen. Indien als gevolg van de
GOS echter aandelen worden toegekend, zal de accountantsverklaring
bedoeld in artikel 2:334bb Burgerlijk Wetboek afgegeven moeten
worden en aan het splitsingsvoorstel gehecht worden.
De GOS is een efficiënte grensoverschrijdende reorganisatievorm,
en zal zeker aan interesse winnen nadat de outbound GOS in
navolging van de GOF in het Burgerlijk Wetboek zal worden geregeld.
Ons Corporate team is graag bereid u de mogelijkheden van de GOS
nader toe te lichten. Neemt u contact op met Jan Schouten (020 5506
853), partner Corporate transacties, of Jesse van de Zand (020 5506
648).