Hoe gaat de Nederlandse overheid om met Ambush Marketing als WK in Nederland wordt georganiseerd?
Antwoorden van de ministers van Financiën, Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, Economische Zaken en Justitie op de
schriftelijke vragen van de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport inzake de FIFA en het WK bid 2018/2022
Nederland wil graag samen met België het WK 2018 of 2022
binnenhalen. Het Bidbook daarvoor is onlangs aan de FIFA gezonden.
De FIFA wil dat allerlei soorten ambush marketing (het als
niet-sponsor profiteren van de media-aandacht rond een bepaald
evenement) verboden worden, en dat er direct een boete aan haar
betaald moet worden als er in strijd met dergelijke verboden wordt
gehandeld. De FIFA
wenst onder meer te verbieden:
'ambush marketing (…) or marketing activities through
which one targets the audience of the Events, including ticket
holders, in order to gain exposure for its businesses, products
or services without authorization from FIFA'.
De Nederlandse regering heeft deze eis
afgewezen, met de volgende woorden:
'There is no specific "ambush marketing law"
in Dutch and Belgian legislation. We consider "ambush
marketing" to be covered by a) intellectual property laws,
more specifically the copyright and trademark law, b) unfair
competition law, more specifically misleading and comparative
advertising law and the unfair commercial practices law, and c)
general tort law.'
Nadere vragen
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft nadere
vragen gesteld aan de ministers van Financiën, Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties, Economische Zaken en Justitie met
betrekking tot de vraag hoe kan worden opgetreden tegen eventuele
ambush marketing tijdens het WK. De ministers hebben hierop als
volgt geantwoord:
"Zoals in mijn brief aan de Kamer van 21 juni jl. is
vermeld, is de bescherming van de commerciële rechten van de FIFA
voldoende geregeld in de bestaande wet- en regelgeving. Het
ingrijpen tijdens het WK door de politie in Zuid Afrika was
gebaseerd op wetgeving die strafrechtelijk ingrijpen mogelijk maakt
ter bescherming van commerciële rechten. Zoals genoemd in garantie
8 kan bescherming tegen zogenoemde 'ambush marketing' in
het Nederlandse civiel recht op drie manieren geboden worden, nl.
via wetgeving op het gebied van het intellectuele eigendomsrecht,
oneerlijke mededinging (zoals oneerlijke handelspraktijken en
misleidende reclame), en onrechtmatige daad. Op grond van
oneerlijke handelspraktijken (6: 193a BW ev), misleidende reclame
(6:194 BW ev) en onrechtmatige daad (6:162 BW) kunnen alleen
civielrechtelijke maatregelen worden genomen. In aanvulling op mijn
brief van 21 juni jl. wil ik opmerken dat voor wat betreft
auteursrecht en merkenrecht geldt dat deze wetten behalve
civielrechtelijke bepalingen, ook strafbepalingen kennen, nl. in
art 31bis Auteurswet respectievelijk artikel 337 Wetboek van
Strafrecht. Indien de FIFA aangifte doet van een mogelijk strafbaar
feit, zullen politie en het openbaar ministerie op de in Nederland
gebruikelijke wijze bekijken welk strafrechtelijk vervolg daaraan
gegeven moet worden. Of daarbij aanhouding van verdachten moet
plaatsvinden, is een van de mogelijkheden, maar zal per geval
moeten worden beoordeeld. Een en ander laat uiteraard onverlet de
(civielrechtelijke) mogelijkheden om door middel van
toegangsrechten nadere voorwaarden te
stellen."
Analyse
De overheid blijft dus bij het standpunt dat de Nederlandse wet
voldoende waarborgen biedt om op te kunnen treden tegen ambush
marketing. Namelijk op grond van intellectuele eigendomsrechten,
oneerlijke mededinging en onrechtmatige daad. Bij inbreuk op
auteursrechten en/of merkenrechten geldt dat ook strafrechtelijke
aangifte door de rechthebbende mogelijk is. Justitie kan in dat
geval dus ook tot vervolging overgaan. Betekent dit ook dat je door
het dragen van bijvoorbeeld een Bavaria-jurkje tijdens het WK
2018/2022 in de problemen kunt raken?
Het antwoord is nee. In het artikel 'Ambush marketing: het
dragen van de Dutch Dress zou in Nederland zijn
toegestaan' dat op ons juridisch weblog
MediaReport is verschenen, wordt dit door mijn
collega's uitgebreid toegelicht: Een individuele fan zal niet
snel aangepakt kunnen worden als hij in een Nederlands
voetbalstadion zijn eigen kleding draagt. Als daar merken op staan
van partijen die geen officiële sponsor zijn, zal dat niet
eenvoudig verboden kunnen worden. In het dragen van je eigen
kleding zit een element van persoonlijke vrijheid van expressie,
een grondrecht dat alleen in bijzondere omstandigheden kan worden
beperkt. Ook al is een WK door Adidas gesponsord, je zult altijd op
je Nike-schoenen naar een voetbalwedstrijd kunnen. Vergeet niet dat
ook op het veld veel voetballers op hun door Nike gesponsorde
schoenen en in hun gesponsorde outfits voetballen. In het stadion
mag de FIFA in de voorwaarden bij de tickets eisen stellen, maar
als fans niet meer de kleding van hun eigen keuze mogen dragen, zou
dat een stap te ver zijn. De Dutch Dress zou dus in Nederland
gewoon in het stadion gedragen mogen worden. Daarentegen kan een
bedrijf dat willens en wetens en - in de woorden van de Nederlandse
rechter 'op slinkse wijze' - het verbod om in een stadion
reclame te maken tracht te omzeilen, naar Nederlands recht worden
aangepakt. Daarbij gaat het alleen om de extreme gevallen en daar
is geen wetswijziging voor nodig. (klik
hier voor
artikel).
Conclusie
De Nederlandse overheid houdt vast aan haar eerdere standpunt.
Er komt geen nieuwe regelgeving tegen ambush marketing. De huidige
wetten voldoen. Strafrechtelijke sancties zullen bij
ambush-marketing alleen kunnen volgen na inbreuk op bepaalde
intellectuele eigendomsrechten. Het dragen van eigen kleding met
daarop het merk van een onderneming die geen officiële sponsor is,
zal echter geen merkinbreuk opleveren. Als Nederland dus inderdaad
gastland van het WK wal zijn, kunnen de Bavaria-meisjes hun jurkjes
t.z.t. dus gewoon weer uit de kast halen.